Қоғам

«Дарын» сыйлығы: 30 жыл ішінде жас таланттарды тану жүйесі қалай өзгерді

«Дарын» сыйлығы 1992 жылы үкімет қаулысымен талантты жастарды қолдау және тәуелсіз Қазақстанда ғылымның, мәдениеттің және спорттың дамуын ынталандыру мақсатында құрылды.

4 шілде 2026 · 05:00·Оқу: 3 мин

«Дарын» сыйлығы: 30 жыл ішінде жас таланттарды тану жүйесі қалай өзгерді
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·4 шілде 2026

Алғашқы жылдары іріктеу Министрлер кабинеті толық бақылауында өтті. 1992 жылдан 1996 жылға дейін арнайы комитет өзі өтінімдерді қабылдап, лауреаттарды анықтады. Марапат екі жылда бір рет тапсырылды, ал шешімдер жабық есік жағдайында қабылданды.

Ашық рәсімге көшу

2010 жылдары сыйлық конкурстық негізге көшті. Қазір Мәдениет министрлігі мен Жастар және отбасы істері комитеті процесті ұйымдастырады, ал жеңімпаздарды тәуелсіз комиссия таңдайды. Оның құрамына ғалымдар, әртістер, спортшылар, журналистер және қоғам қайраткерлері кіреді.

Қатысушылардың жасы қалай өзгерді

Бастапқыда сыйлыққа 35 жасқа дейінгі жастар үміткер бола алатын. 2015 жылы шекті 29 жасқа дейін төмендетті, ал 2023 жылы бұрынғы шегін қайтарды. Министрліктің мәліметінше, маңызды жетістіктер жиі жетілген жаста қалыптасады.

Іріктеу кезінде не ескеріледі

Бүгін нақты нәтижелер қарастырылады: конкурстардағы жеңістер, кәсіп пен шығармашылықтағы жетістіктер, спорттық көрсеткіштер, қоғамдық және инновациялық жобаларға қатысу. Сыйлық он бағыт бойынша беріледі — ғылым мен әдебиеттен спортқа, театр мен халық шығармашылығына дейін.

Шешім алқалық талқылаудан және ашық дауыс беруден кейін қабылданады. Жиналыстар хаттамаланады, дауыстар тең болған жағдайда шешуші сөз төрағада қалады.

Белгілі лауреаттар және сыйлық мөлшері

Барлық уақытта 380-ден астам адам лауреат атанды. Олардың арасында — боксшылар Данияр Елеусинов, Ризабек Айтмухан және Дастан Сатпаев, әншілер Димаш Құдайберген және Мария Мудряк, сондай-ақ жас ғалымдар Федор Мальчик, Ерасыл Ерланұлы және басқалар.

Сыйлық мөлшері өсті: 2014–2017 жылдары ол 200 мың теңгені құрады, 2018–2023 жылдары — 600 мың, ал 2024 жылдан 2026 жылға дейін — бір миллион теңге.

Процесті цифрландыру

Министрлікте келесі қадам өтінімдерді беру және қарауды цифрландыру болатынын хабарлады. Биыл сыйлыққа құжаттарды қабылдау 17 маусымда басталды.

Пікірлер